Ymchwil yn y DU yn Galw Am Agwedd Gadarn at Ddiogelwch Tân Solar ar Rooftop

Mae papur ymchwil a gomisiynwyd gan lywodraeth y DU wedi dod i'r casgliad bod angen agwedd fwy cynhwysfawr at ddiogelwch tân mewn gosodiadau solar ar y to.

Mae’r ymchwil, a gynhaliwyd gan yr ymgynghoriaeth tân a risg o Fanceinion, OFR Consultants, yn cynnwys adolygiad o lenyddiaeth a ymchwiliodd i’r graddau y mae systemau solar ar y to yn newid dynameg tân neu’n peri risgiau ychwanegol i adeiladwaith toeau a gweithrediadau diffodd tân.

Canfu y gall y rhyngweithio rhwng paneli solar a deunyddiau toi ddylanwadu'n sylweddol ar ymddygiad tân trwy gynyddu'r fflwcs gwres digwyddiad i wyneb y to a chyfradd lledaeniad tân. Mae'r arbrofion a adolygwyd yn yr ymchwil yn dangos bod llifau gwres yn cyrraedd bron i 50 kW/msg pan fo paneli solar yn bresennol ar doeau. Mae drychiad paneli solar, gogwydd, systemau mowntio, gwynt a bylchau ymhlith y ffactorau a restrir fel rhai sy'n chwarae rhan hanfodol wrth ddiffinio deinameg tân.

Dywedodd yr ymgynghorwyr mai mewnwelediad allweddol o'u hymchwil oedd nodi uchder bwlch critigol rhwng modiwlau solar ac arwynebau toeau y gellir lleihau difrod lledaeniad fflam y tu hwnt iddo. Canfu adolygiad o ymchwil arbrofol y gall lledaeniad fflam gyflymu gan ffactor o 38 pan fydd uchder y bwlch yn disgyn islaw terfynau critigol, oherwydd gwell cadw gwres ac ail-ymbelydredd, o gymharu â senario tân ar do heb system solar. Mae'r ymchwil yn ychwanegu bod y canfyddiadau hyn yn gyson ar draws astudiaethau annibynnol lluosog a gynhaliwyd mewn- digwyddiadau ar raddfa ganolig a mawr.

Dywedodd yr ymgynghorwyr fod y canfyddiadau'n cyflwyno strategaeth liniaru bosibl ar gyfer gosodiadau PV presennol a newydd, ond rhybuddiodd fod yn rhaid iddo gael ei gydbwyso gan ystyriaethau strwythurol ac amgylcheddol, megis llwythi gwynt a sefydlogrwydd mecanyddol.

"Er y gall uchder y bwlch critigol lywio-dyluniadau diogel tân, mae'n bwysig cydnabod bod y gwerthoedd a adroddir yn benodol i'r achos ac na ddylid eu hintegreiddio'n uniongyrchol i safonau gosod heb ddilysu pellach," meddai'r adroddiad.

Canfu’r ymchwil hefyd nad yw’r profion dosbarthu a’r canllawiau adeiladu presennol yn Lloegr yn dal y ddeinameg tân a gyflwynir gan araeau solar yn llawn, gan nad ydynt yn rhoi cyfrif am senarios tân wedi’u haddasu a grëwyd gan geometreg system PV, technegau gosod, neu ymddygiad ar draws y system.

Yn absenoldeb prawf sy'n gallu mynd i'r afael â'r nodweddion tân unigryw a grëwyd gan araeau solar ar doeau, dywed yr ymgynghorwyr y dylid canolbwyntio ar liniaru lledaeniad tân a threiddiad to. Mae argymhellion yn cynnwys defnyddio gorchuddion to anhylosg o dan osodiadau solar a chyflwyno canllawiau ar ffurfweddiad a gosodiad araeau solar, gan gynnwys isafswm uchder bwlch rhwng gorchudd y to ac ochr isaf PV a bylchau priodol rhwng paneli.

“Byddai angen ymchwil ychwanegol i’r graddau y mae pob un neu rai o’r argymhellion uchod yn angenrheidiol i ymchwilio i’w heffeithiolrwydd,” meddai’r papur ymchwil. "Y dewis arall i'r argymhellion uchod yw ystyried datblygu prawf to sy'n cynrychioli'n well y ddeinameg tân a achosir gan osod araeau PV."

Mae’r ymchwil yn rhan o brosiect ymchwilio i danau go iawn llywodraeth y DU, sy’n cymryd tystiolaeth o ddigwyddiadau tân go iawn i ddeall sut mae adeiladau’n perfformio’n ymarferol er mwyn helpu i wella diogelwch adeiladau.